De Duitse hockeysters sloten hun toernooi af met een 3-1 nederlaag tegen India. Daarmee bleef de ploeg van bondscoach Alyson Annan Schopman buiten de strijd om de medailles. Vooraf waren de verwachtingen nochtans hoog. Duitsland had in de Pro League in juni zeven van de acht wedstrijden gewonnen en zag zichzelf als een serieuze kandidaat voor een plek in de halve finales. Achteraf overheerst dan ook de teleurstelling, maar vooral het besef dat het jonge team veel heeft geleerd.

“Ja, ik wil altijd winnen”, reageerde Schopman na afloop op de vraag of de nederlaag pijn doet. De nederlaag om de strijd om plek vijf. “Maar als ik eerlijk ben, hebben we alles gegeven wat we hadden en hadden we geen geluk. Dat hebben we eigenlijk het hele toernooi niet gehad.”

De omstandigheden rond de laatste wedstrijd hielpen Duitsland bovendien niet. De ploeg reisde pas op de wedstrijddag zelf -te laat- af, zat uren in de bus en kwam rond het middaguur aan. “We hebben vier uur in de bus gezeten, omdat de buschauffeur niet doorhad dat hij niet over die brug kon bij Gorinchem”, vertelt Schopman. “Het was allemaal niet ideaal. Kleine details, maar vandaag maakten die wel een beetje het verschil.”

Ook het veld was nieuw voor Duitsland. Waar België eerder naar de speellocatie was afgereisd, had Duitsland er niet kunnen trainen. “Het veld is gewoon anders. Je ziet onze spelers in hun aannames enorm veel moeite hebben om die bal mee te krijgen. Dat zijn details, maar uiteindelijk moet je daar ook mee kunnen omgaan”, zegt de Nederlandse coach eerlijk. 

Hoge verwachtingen
De grootste teleurstelling kwam echter eerder in het toernooi. De nederlaag tegen België betekende dat Duitsland de halve finales kon vergeten. “Heel groot”, noemt Schopman die klap. “Voor het toernooi hadden we echt het gevoel dat we mee konden doen om de medailles. En dat was niet gebaseerd op ‘lucht’. We hebben in juni zeven van de acht Pro League-wedstrijden gewonnen en de meeste daarvan ook gedomineerd.”

De bondscoach ziet een duidelijk verschil tussen haar ploeg en de meer ervaren toplanden. In de groepswedstrijd tegen Argentinië kreeg Duitsland volgens haar te weinig mee. “Achteraf denk ik dat we die wedstrijd nooit hadden moeten, en kunnen, verliezen. Argentinië is maar vier keer in onze cirkel geweest en krijgt toch een strafbal. Als je tegen Argentinië goed terugkomt, maar uiteindelijk toch verliest, is dat omdat zij slimmer zijn. Op het juiste moment een videoaanvraag doen, op het juiste moment een actie maken: dat is ervaring.”

Leren winnen zonder perfect te spelen
Ook tegen België werd duidelijk waar Duitsland nog stappen moet zetten. “We moeten leren dat je niet altijd goed hoeft te zijn om een wedstrijd te winnen. Je kunt ook een wedstrijd winnen zonder goed te spelen. Dat besef hebben we nog niet helemaal.”

Dat geldt volgens Schopman ook voor de manier waarop Duitsland met kansen omgaat. “Op het Duits zeggen we ‘unhöflich’, een ‘beetje niet zo lief’. Ik zeg niet dat wij lief zijn, want dat vind ik eigenlijk helemaal niet. Maar het gaat om slimheid. Kan ik een bal vrijmaken om te schieten? Wij proberen die bal maar vrij te maken, en uiteindelijk is hij weg.”

Dertien speelsters op hun eerste grote toernooi
De teleurstelling moet volgens Schopman worden ‘afgezet’ tegen de samenstelling van haar selectie. Maar liefst dertien speelsters speelden hun eerste, grote internationale toernooi. Bovendien kreeg Duitsland te maken met blessures. 

“Voor onze ervaren spelers is het een enorme teleurstelling, omdat zij ook het gevoel hadden: we kunnen dit. Maar als ik puur naar onze ploeg kijk, hebben dertien meiden hier voor het eerst een groot toernooi gespeeld. Zij hebben uiteindelijk nog niet zoveel ervaring met internationale wedstrijden.”

Daarom noemt Schopman het toernooi achteraf toch een ‘leertoernooi’. “Als je er nu op terugkijkt, is het inderdaad een groot leertoernooi geworden. Je wilt natuurlijk niet verliezen om ervan te leren, maar we moeten dit wel meenemen.”

Volgens aanvoerder Linnea Weidemann lag de lat eveneens hoger. “We hadden meer verwacht. Ik denk dat we een team met enorm veel potentieel zijn, maar we hebben dat niet iedere wedstrijd op het veld laten zien. Daardoor verloren we de belangrijke wedstrijden in onze groep.”

Ook zij noemt de wedstrijdomstandigheden en de enorme sfeer als leerpunten. “Het stadion is fantastisch en het is geweldig om daar te spelen, maar het was voor ons soms te veel. We hebben nog nooit met deze ploeg in zo’n stadion gespeeld. We moeten leren spelen wanneer we elkaar niet kunnen horen.”

Wel degelijk ontwikkeling
Ondanks de uitschakeling ziet Weidemann duidelijke vooruitgang ten opzichte van het EK van een jaar eerder. “Ik denk het wel. Tijdens het EK hadden we misschien wat geluk. Dit jaar hebben we echt heel goed gespeeld wanneer we goed speelden. Nu moeten we eraan werken dat we dat niveau zo lang mogelijk vasthouden.”

Daar ligt volgens de aanvoerder een belangrijke volgende stap: individueel én als team beter worden. “We moeten leren om onze eigen taken op een heel hoog niveau uit te voeren en individueel onze beste wedstrijden te spelen. Daarna moeten we dat als team bij elkaar brengen.”

Dat is niet eenvoudig binnen het Duitse systeem, waarin de internationals verspreid bij hun clubs trainen. “We trainen eigenlijk pas in de laatste weken echt samen”, zegt Weidemann. “Daar moeten we beter in worden: de verbinding binnen het team moet nog hechter.”

Schopman onderschrijft dat. Zij is pas sinds november bijna twee jaar verantwoordelijk voor de Duitse ploeg en benadrukt hoe groot de omschakeling is geweest vanuit een ander hockeysysteem. “Ik ben pas net aan het bouwen, heel eerlijk. In Duitsland trainen de meiden hard en ze zijn fit, maar ik heb uiteindelijk weinig contact met ze. Dan duurt het even voordat ze echt begrijpen wat ik wil en hoe ik wil hockeyen.”

Toch ziet ze een enorme ontwikkeling. “We hebben in de laatste drie maanden zoveel stappen gemaakt, dat is ongelooflijk. Als je de Pro League van februari vergelijkt met die van juni, staat daar gewoon een ander team.”

Blik omhoog
De 3-1 nederlaag tegen India doet daarom pijn, juist omdat Schopman gelooft dat haar ploeg verder kan komen. “Dit is waar we zijn. We willen naar boven kijken. En dan doet vandaag pijn, want als je naar boven wilt kijken, moet je dit soort wedstrijden winnen.” Tegelijkertijd ziet ze voldoende perspectief. Duitsland staat op de wereldranglijst niet tussen de absolute toplanden, maar wist eerder wel van sterke tegenstanders te winnen. “Ik geloof heilig in deze ploeg. Ik geloof dat we stappen kunnen maken en dat we naar boven kunnen kijken.”

Ook Weidemann ziet ruimte voor groei. “We moeten ervoor zorgen dat we zo vaak mogelijk op ons beste niveau spelen. Als we individueel beter worden en dat als team bij elkaar kunnen brengen, kunnen we nog veel beter worden.” 

De nederlaag tegen India is daarmee het einde van een teleurstellend toernooi, maar volgens Schopman zeker niet het einde van het project. “Als dit team bij elkaar blijft en zich blijft ontwikkelen, kunnen we nog heel veel stappen maken.”