De Vlaming Bob Veldhof hoefde niet lang na te denken toen de mogelijkheid voorbij kwam om opnieuw aan de slag te gaan in Pakistan. De Nederlandse coach was al eerder actief in het land en keerde onlangs terug als bondscoach. Niet omdat het verleden hem lokte, maar juist omdat hij in het heden veranderingen ziet. “Er zijn nu veel positieve dingen in gang gezet. Ik zie het overal gebeuren.”

Dat Veldhof zich opnieuw aan Pakistan verbond, mag misschien verrassend worden genoemd. Het land is de laatste decennia ver verwijderd geraakt van de wereldtop die het ooit domineerde. De laatste wereldtitel dateert alweer uit 1994. Toch gelooft Veldhof dat Pakistan bezig is aan een nieuwe start. “Er is geld beschikbaar en er gebeurt daadwerkelijk iets”, vertelt hij. “Dat is fijn om te zien. We zijn nu pas twee maanden bezig, maar ik zie de veranderingen echt gebeuren. Het enthousiasme is enorm.”

Dat enthousiasme is volgens Veldhof nog altijd diepgeworteld in de Pakistaanse samenleving. Hockey is er, samen met cricket, een van de populairste sporten. Een recent initiatief richting scholen onderstreepte dat nog maar eens. “We hebben een programma voor scholen uitgeschreven. Binnen een week hadden duizend scholen gereageerd om mee te doen. Dat geeft wel aan hoe belangrijk hockey daar nog steeds is.”

Ook op internationaal niveau is de belangstelling groot. Toen Pakistan onlangs drie oefenwedstrijden in eigen land speelde tegen Zuid-Korea, stroomden de stadions vol. “Het was gewoon afgeladen. Echt vol. Alles werd live op televisie uitgezonden. Het leeft daar enorm.”

Een betere omgeving om te trainen
Een belangrijk verschil met zijn eerdere periode in Pakistan is volgens Veldhof de infrastructuur. De nationale ploeg is verhuisd van Lahore naar Islamabad, waar inmiddels veel meer faciliteiten beschikbaar zijn. “Daar zitten ook de Pakistaanse sportbonden, een beetje zoals Papendal hier. We kunnen daar veel meer gebruikmaken van de faciliteiten.”

Het sportcomplex beschikt onder meer over mogelijkheden voor fitness, padel, zwemmen en herstel. Allemaal faciliteiten die naast het stadion liggen. “Daardoor hebben we in Islamabad veel meer mogelijkheden om te trainen en aan recovery te doen. Dat maakt een groot verschil.”

Het zijn precies dat soort structurele veranderingen die Veldhof ervan overtuigden om opnieuw in het Pakistaanse avontuur te stappen. Hij ziet bovendien een plan voor de lange termijn. De ambitie is duidelijk: eerst terug naar de mondiale top tien, vervolgens de top acht en uiteindelijk de top vijf. “Dat gaat natuurlijk niet in twee maanden”, benadrukt hij. “Het is een vierjarenplan. Daar werken verschillende buitenlandse mensen aan mee, samen met Pakistanen. Er worden trainingsmodules voor de academies ontwikkeld. Er verandert heel veel, en gelukkig in positieve zin.”

Van grote nederlagen naar weerbaarheid
Ook op het veld ziet Veldhof tekenen dat Pakistan de weg omhoog heeft ingezet. Het verschil met een aantal jaar geleden is volgens hem vooral zichtbaar in de mentale weerbaarheid. “In de Pro League hebben we wedstrijden met 7-0, 7-1, 8-0 en volgens mij zelfs 9-0 tegen België verloren. Als het daar 2-0 stond, lagen we er vaak al af.”

Dat is nu anders, merkt Veldhof. Pakistan kan wedstrijden tegen sterkere tegenstanders langer controleren en blijft vechten wanneer het tegenzit. “Ik denk dat we in bijna alle wedstrijden in de tweede helft misschien wel de betere ploeg waren, behalve tegen Engeland.” Juist dat doorzettingsvermogen noemt hij een van de grootste winsten van het toernooi. “Dat we blijven vechten en ervoor willen gaan, is voor ons een enorme winst.”

Toch is er ook een duidelijk verbeterpunt. Veldhof hoeft niet lang na te denken wanneer hem wordt gevraagd wat Pakistan nog beter moet doen. “De start.” Het probleem keert telkens terug. Tegen India bijvoorbeeld kwam Pakistan opnieuw vroeg op achterstand. “We komen iedere keer achter en we kunnen er nog steeds geen vinger op leggen. We hebben er al dagen over gesproken, met video’s en met de jongens zelf. En vandaag gebeurt het weer.”

Daarna komt Pakistan volgens Veldhof vaak pas echt los. “Dan gaan we ineens hockeyen en kunnen we heel goed hockeyen. Maar op de een of andere manier moeten die starts beter. We staan, om het op z’n Nederlands te zeggen, een beetje te slapen. We zijn er nog niet helemaal in.”

Meer dan alleen een baan
Veldhof tekende in eerste instantie voor twee jaar, met een optie voor nog eens twee jaar. Dat hij nu als hoofdcoach eindverantwoordelijk is, was overigens niet per se zijn oorspronkelijke plan. “Ik had mezelf niet per se in de rol van hoofdcoach gezien. Ik ben er een beetje in geduwd”, vertelt hij met een glimlach. “Maar het is leuk om te doen en voor mij is het prima zo.”

Zijn keuze voor Pakistan heeft bovendien niet alleen met hockey te maken. Het avontuur past bij een bredere persoonlijke keuze om opnieuw te doen waar hij plezier uit haalt. “Dat is één van de redenen dat ik ben gegaan. Er is de laatste tijd best veel gebeurd. Een van de redenen is gewoon: doen wat ik leuk vind en daar veel plezier uit halen.” En dat plezier lijkt hij in Pakistan te hebben gevonden.

Tevreden, maar met ruimte voor meer
Helemaal tevreden over het toernooi is Veldhof niet. Hij had gehoopt dat Pakistan nog een paar stappen verder zou komen. “Als we onze fouten aan het begin van de wedstrijden wat beter hadden georganiseerd, hadden we zeker nog verder kunnen komen. Dan was ik echt tevreden geweest.” Nu overheerst vooral het gevoel dat Pakistan onderweg is.

“We hebben vandaag weliswaar gewonnen na shoot-outs, maar we hebben ook twee keer gewonnen, één keer gelijkgespeeld – en die remise was eigenlijk onnodig. Dus ik ben wel tevreden.” Daarbij kijkt Veldhof niet alleen naar de uitslagen, maar vooral naar de context. Pakistan heeft lange tijd nauwelijks wedstrijden gewonnen op het hoogste niveau. In de Pro League stapelden de nederlagen zich op en ook op grote toernooien was succes schaars.

“Hoe lang is het geleden dat we nog wedstrijden hebben gewonnen op een groot toernooi? We hebben negentien wedstrijden in de Pro League gehad. Volgens mij was de laatste overwinning op een WK iets van zesduizend dagen geleden.” Dat maakt de recente resultaten des te belangrijker.

“We zetten stappen. Het wordt beter en beter. Ik heb ook veel jonge jongens erbij. Dus ja, ik ben content.” Precies daarin schuilt misschien wel de belangrijkste reden waarom Veldhof opnieuw voor Pakistan koos. Niet omdat het land al terug is aan de wereldtop, maar omdat hij gelooft dat het die kant weer op kan. De passie is er nog altijd, de belangstelling is enorm en langzaam ontstaat ook de structuur die jarenlang ontbrak. Veldhof weet dat de weg lang is. Top tien, top acht, top vijf: het is een ambitie voor de komende jaren. Maar voor het eerst in lange tijd lijkt Pakistan weer ergens naartoe te werken.