Na bijna een jaar in India zit het bijzondere avontuur van hockeycoach Julian Steen er bijna op. Wat begon als een unieke kans om een totaal andere hockeycultuur te leren kennen, groeide uit tot een ervaring die hem niet alleen als coach, maar ook als mens heeft gevormd. ‘Ik vind het echt te gek. De mensen, het land en het werken hier, dat maakt het ontzettend bijzonder.’

Steen werkt op een hockeyacademie in Jamshedpur waar talentvolle jongens uit vaak arme regio’s worden opgeleid. De omstandigheden zijn anders dan in Europa, maar de impact is groot. ,,Voor die jongens is het een fijne periode,” zegt hij. “Ze krijgen hier eten, drinken en een plek om te slapen. Soms verdienen ze wat geld met toernooien, maar het belangrijkste is dat ze een kans krijgen.” 

Meer dan alleen coachen

Toch is zijn rol niet te vergelijken met die van een traditionele coach. Steen staat minder op het veld dan hij gewend is en richt zich vooral op de ontwikkeling van trainers en de structuur van het programma. ,,Mijn voornaamste taak is om coaches te helpen en op te leiden,” legt hij uit. ,,In een jaar kun je niet zoveel invloed hebben op individuele spelers. Ik hoop vooral dat ik ze aan het denken zet en iets kan meegeven voor de lange termijn.” Die andere rol brengt ook uitdagingen met zich mee. Zo is er geen vaste competitie zoals in Europa. ,,We werken hier met toernooien verspreid over het jaar. In sommige periodes speel je veel wedstrijden en is iedereen er, maar op andere momenten train je vooral en is het rustiger. Dat maakt het werk soms best complex.” 

Hockey als kans op een beter leven

Wat het werk in India extra bijzonder maakt, is de betekenis van hockey voor de spelers. Waar het in Europa vaak draait om sportieve prestaties, kan hockey hier letterlijk het verschil maken tussen armoede en een stabiele toekomst. ,,Als je goed genoeg bent en het nationale team haalt, dan heb je het echt gemaakt,” zegt Steen. ,,Een baan bij een staatsbedrijf staat daar los van. Die kun je ook via hockey krijgen zonder dat je per se het nationale team haalt. In beide gevallen geldt: daarmee help je niet alleen jezelf, maar vaak ook je hele familie.” Toch benadrukt hij dat zijn eigen invloed beperkt is. Mijn rol moet je niet overschatten,” zegt hij nuchter. ,,Als ik een klein steentje kan bijdragen aan hun ontwikkeling, dan ben ik daar al heel blij mee.” 

Leven en werken in extreme omstandigheden

Het leven in India vraagt om aanpassingsvermogen. De hitte, de drukte en de infrastructuur maken het dagelijks leven soms zwaar. ,,In de zomer is het hier gewoon veertig graden plus,” vertelt Steen. ,,We trainen ’s ochtends vroeg, maar zelfs dan is het al loodzwaar.” Ook reizen is een ervaring op zich. ,,Voor toernooien zit je soms dertig tot veertig uur in de trein. Dat is voor die jongens heel normaal, maar voor ons even wennen.” Toch zit juist in die omstandigheden een belangrijke les. ,,De jongens klagen nooit. Ze gaan altijd volle bak, ongeacht de hitte of de omstandigheden. Hun aanpassingsvermogen is enorm. Dat is echt indrukwekkend om te zien.” 

Een andere blik op Nederland

Door zijn tijd in India is Steen anders naar Nederland gaan kijken. ,,Je gaat echt waarderen hoe goed alles bij ons geregeld is. Het sociale leven, de infrastructuur, het gemak, dat mis je hier wel.” Tegelijkertijd heeft hij juist in India geleerd om dingen te relativeren. Als je ziet onder welke omstandigheden die jongens leven en toch altijd gemotiveerd zijn, dan ga je zelf ook anders naar dingen kijken.” 

Op naar een nieuw hoofdstuk

Over een paar maanden keert Steen terug naar Europa. In Duitsland wacht een nieuwe uitdaging, waar hij weer een team onder zijn hoede krijgt binnen een vaste competitie. ,,Dat heb ik hier wel gemist,” zegt hij. ,,Het opbouwen van een team en week in week uit wedstrijden spelen.” De ervaringen uit India neemt hij echter mee. ,,Het werken met een taalbarrière heeft me beter gemaakt als coach. Je moet heel duidelijk en simpel communiceren. Dat is iets wat ik zeker meeneem.” Als hij terugkijkt, overheerst vooral dankbaarheid. ,,Het is een ervaring die je blik verruimt. En als iemand hierdoor denkt: dat wil ik ook een keer meemaken, dan is dat misschien wel het mooiste wat er is.”